Ev, hem fiziksel hem de duygusal olarak insan varlığının en temel ihtiyaçlarından birisidir. Evlerin içinde bulunan her türlü unsur sakinlerinin karakterlerine, yaşam tarzlarına, statülerine, geleneklerine, kültürlerine, dönemin ve toplumun özelliklerine dair pek çok ipucu barındırmaktadır. Bu makale ev olgusu üzerine gerçekleştirilmiş güncel fotoğraf projelerini incelemekte ve karşılaştırmaktadır. Evlerin içindeki yaşamların, düzenlemelerin, dekorasyonların ve eşyaların fotoğraf projelerindeki görselleştirilme, sunulma ve temsil edilme biçimlerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Bununla birlikte bu tür çalışmaların hem biçimsel hem de anlamsal olarak ev algısı üzerindeki etkisini tartışmaya açmaktadır. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak, literatür taraması, içerik analizi ve fotoğraf çözümlemeleri yardımıyla elde edilen bulgular sınıflandırılarak karşılaştırılmıştır. Çalışma 1980’lerden günümüze kadar sanatsal bağlamda üretilmiş yedi adet fotoğraf projesini kapsamaktadır. Bu doğrultuda Larry Sultan’ın “Evden Fotoğraflar”, Nick Waplington’un “Oturma Odası”, Martin Parr’ın “Zamanın İşaretleri: Bir Ulusun Zevkinin Portresi”, Carlo Gianferro’nun “Çingene İç Mekânları”, Gregory Crewdson’un “Rüya Ev”; Peter Menzel’in “Maddi Dünya: Küresel Bir Aile Portresi” ve Jana Sophia Nolle’un “Oturma Odası: San Francisco” isimli çalışmalarına odaklanılmıştır. Sonuç olarak, söz konusu projelerde ev olgusu kavramsal, belgesel, sahnelenmiş ve tipolojik belgesel fotoğraf üsluplarıyla görselleştirilmiştir. Projelerinde Waplington ve Sultan ev yaşamının sosyal yapısına dikkat çekerken Parr, Gianferro ve Crewdson ise evlerdeki kültürel kimlikleri ön plana çıkartmışlardır. Parr İngiliz evlerinin, Gianferro Roman evlerinin ve Crewdson Amerikan evlerinin kültürel bir panoramasını sunmuştur. Bununla birlikte, Parr ve Crewdson aynı zamanda toplumsal cinsiyet rollerinin ev olgusu üzerindeki etkilerini vurgulamışlardır. Menzel ve Nolle’un projelerinde de özellikle ev eşyaları üzerinden ekonomik eşitsizlikler görünür kılınmıştır. Söz konusu tüm fotoğraf projeleri izleyicilerini ev olgusu üzerine aktif olarak düşünmeye, eleştirmeye davet ve teşvik etmektedir. Evlerin hem biçimsel hem de anlamsal olarak çok katmanlı yapısını gözler önüne sererek; tarihsel, sosyal, ekonomik ve kültürel nitelikleri ile ilişkilerini vurgulayarak; eleştirel bir bakış açısı oluşturarak zihinlerdeki ev algısını yeniden değerlendirebilme olanağı sunmuşlardır.

Fotoğraf Projesi, Görsel Temsil, Ev İçi, Mekânsal Bellek, Ev Yaşamı