Sait Maden, Türkiye’de grafik tasarım disiplininin kurumsallaşmasında ve özellikle kitap kapağı tasarımı alanında modernist yaklaşımların benimsenmesinde öncü bir rol üstlenmiştir. Bu çalışma, Maden’in yedi farklı kitap kapağı tasarımını, grid (ızgara) sistemleri çerçevesinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmış ve kitap kapakları grafik tasarımın literatüründe sıkça başvurulan dört temel grid çeşidi olan sütun, modüler, hiyerarşik ve çapraz (diyagonal) grid sistemleri doğrultusunda biçimsel ve anlamsal yönüyle analiz edilmiştir. Bu araştırmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, Sait Maden’in grid sistemlerini yalnızca düzen sağlayan yönlendirici bir çerçeve olarak değil, aynı zamanda kapak tasarımlarında içerikle bütünleşen, anlam üretimini yönlendiren ve görsel anlatım gücünü dinamik bir tasarım stratejisi olarak ele aldığını ortaya koymaktadır. Maden’in, her bir grid sistemine özgü olan hizalama, boşluk kullanımı, görsel hiyerarşi ve vurgulama, bütünlük gibi ilkeleri kapak tasarımlarının hem biçimsel niteliğini hem de sembolik anlatım gücünü derinleştirmek amacıyla bilinçli biçimde uyguladığı görülmektedir. Maden’in ele alınan kapak tasarımlarında en çok modüler gridi tercih ettiği söylenebilir. Kapak tasarımlarındaki sayfa düzeni incelendiğinde hepsi dikey formdadır. Kapaktaki görsel öğeler, tipografi, görsel hiyerarşi, renk, denge gibi unsurlar kitabın içeriğine ve konusuna göre bütünlük oluşturacak şekilde kurgulanmıştır. Bu bağlamda, çalışmanın grid sistemlerinin grafik tasarım kuramındaki işlevsel, estetik ve anlatımsal boyutlarına katkı sunması; ayrıca tasarım eğitimi açısından örnek teşkil etmesi ve tasarımcılara katkıda bulunması amaçlanmaktadır.

Sait Maden, Grafik Tasarım, Grid Sistemi, Kapak Tasarımı.